Makaleler

7242 sayılı yasa ile infaz yasası yeniden düzenlendi ve şartla tahliye oranlarında değişiklik yapıldı. Toplumumuzda yeni af paketi olarak adlandırılan bu yasal değişikliğin kapsam ve sınırları tartışılmakla birlikte gerekli olduğunu söylemek zorundayız. Bir yandan tüm dünyayı kasıp kavuran salgın hastalık diğer yandan ülkemizde 300.000’e yaklaşan Cezaevi mevcudu işbu zorunlu değişiklikleri gerektirdi.

Bu yeni düzenlemeyi anlatmadan önce kısaca infaz konusunu ve bağlı kavramları anlatmak, hatırlamakta fayda bulunmaktadır. Bilindiği üzere infaz sonlandırmak, yerine getirmek demektir. Ceza hukukunun bir dalı olarak infaz ceza mahkemeleri tarafından verilen mahkûmiyet kararlarının nasıl yerine getirileceğini düzenler. Amacı hükümlünün yeniden topluma kazandırılması olan infaz; kanuna uygun, insan haklarına saygılı, insan onuruna yaraşan, eşit, hakkaniyetli olmalıdır. Hiçbir mahkûmiyet hükmü kesinleşmeden yani yargısal süreç tamamlanmadan infaz olunamaz.

Ceza, Türk Ceza Kanunu 45. Maddede açıklandığı üzere hapis ve adli para cezasıdır. Bir de 50. Maddede düzenlenen güvenlik tedbirleri bulunmaktadır. Hapis cezası; ağırlaştırılmış müebbet (infazı 30 yıl), müebbet (infazı 24 yıl), bir de süreli hapis (infazı şarta göre tahliye) olarak düzenlenmiştir. Ceza alanlar infaz savcısı tarafından düzenlenen müddetname yani süre belgesi alırlar. Ayrıca 52. Maddede düzenlenen adli para cezası 5 gün ile 730 gün arasında ve günlüğü 20 TL ile 100 TL arasında miktar ve gün olarak belirlenir. 20.07.2016 tarihinde istinaf mahkemeleri kurulduğundan 5 yıl ve altında hapis ve para cezalarının inceleme yeri Bölge Adliye Mahkemesidir. Yargıtay’a gönderilen dosyalar açısından onama ya da düzelterek onama kararı ile mahkumiyet kararı kesinleşmiş olur.

Kesinleşen ilam infaz savcılığına gönderilir ve ceza zamanaşımı başlar. İnfaz savcısı ilamı inceler ve kararın kesinleşmesini, hesaplamanın doğruluğunu değerlendirir. Hükümlünün çocuk olup olmadığı, adresi, cezanın türü ve miktarı incelenir. Bilindiği üzere Türk Ceza Kanununa göre 12 yaşını doldurmuş 18 yaşını doldurmamış kişiler çocuktur ve onlar için hapiste geçen 1 gün 2 gün sayılmakta ve adli para cezaları hapse çevrilmemektedir. İnceleme bittikten sonra kasti suçlarda 3 yıldan az, taksirli suçlarda 5 yıldan az cezalar için ÇAĞRI KAĞIDI (davetname) hükümlünün ilam adresine gönderilir. (10 Gün süre verilmektedir.) Daha yüksek cezalar için YAKALAMA EMRİ çıkmaktadır. Adli para cezasında ise para cezası ödeme emri gönderilir ve 30 gün süre verilir. Adli para cezaları mahkeme kararında 4-24 taksit arasında taksitlendirilmiş olabilir ancak taksit kararı verilmedi ise infaz savcılığında biri peşin olmak üzere toplam 3 taksit yapılmaktadır. Ancak 30 gün içinde başvurulmaması halinde adli para cezasının hapis cezasına çevrileceği hususu önemlidir. Adli para cezasından dönüşen bu hapis cezasının bir gün 2 saat sayılmak üzere kamuya yararlı işte çalışmaya çevrileceği kanun hükmüdür. Para cezalarında tek ilamda en fazla 3 yıl, birden fazla para cezası ilamı var ise en fazla 5 yıl hapse çevirme durumu olacaktır. Ayrıca kasti suçlarda 3 yıldan az, taksirli suçlarda 5 yıldan az cezalar için koşulları oluştuğu takdirde İNFAZIN ERTELENMESİ talebinde bulunulabileceğini ve bu cezaların AÇIK CEZAEVİNDE çekileceğini hatırlatalım.

ŞARTLA TAHLİYE ORANLARI

7242 Sayılı Yasa ile yeni infaz düzenlemesinin en önemli özelliği şartla tahliye oranlarında değişiklikler yapmış olmasıdır. Eski düzenleme cezanın 2/3 ü oranında cezaevinde cezanın çekilmesini öngörmüş iken yeni düzenleme ile koşullu salıverme oranı istisna suçlar hariç ½ oranına yani yarıya inmektedir. Mükerrirler ve örgütlü suçlar bakımından infaz oranı ¾ den 2/3’e indirilmiş oldu. Ancak uyuşturucu ticareti, cinsel istismar suçları ile terör suçları bakımından ¾ olan oran aynen muhafaza edilmiştir. İndirim olmayan diğer istisna suçlar; kasten öldürme, yüzün sürekli değişikliğine sebebiyet veren kasten yaralama, hayatın gizli alanına karşı suçlar ve devlet sırlarına karşı suçlar ile işkence ve eziyet suçlarıdır.

DENETİMLİ SERBESTLİK UYGULAMASI

Bilindiği üzere denetimli serbestlik açık ceza infaz kurumunda bulunup da koşullu salıverilmesine 1 yıl kalan iyi halli hükümlülerin cezalarının denetimli serbestlik altında geçmesini öngören düzenlemedir. Hükümde 1 yıllık alışılan uygulama aynen muhafaza edilmekle birlikte 30 MART 2020 TARİHİNDEN ÖNCE İŞLENEN SUÇLARDA 1 YILLIK DENETİMLİ SERBESTLİK ORANI 3 YILA ÇIKARTILMIŞTIR. Hal böyle olunca 30 Mart 2020 tarihinden önce istisna suçlar hariç 6 yıl ya da daha az hapis cezası almış olan bir kişinin ½ koşullu salıverme oranı ve 3 yıl denetimli serbestlik uygulaması sayesinde cezaevinde 3 gün kalıp çıkacağını belirtmek durumundayız. Yani açıkçası bu hüküm kapsamlı bir AF HÜKMÜ haline gelmiş olmaktadır. Ayrıca bu düzenleme içinde yer alan özel hükümlerde;

• Sıfır altı yaş grubu çocuğu bulunan kadın hükümlüler ile yetmiş yaşını bitirmiş hükümlüler hakkında denetimli serbestlik süresinin 4 YIL
• Ağır bir hastalık, engellilik yada kocama nedeniyle hayatlarını cezaevinde yalnız idame ettiremeyen 65 yaşını bitirmiş hükümlüler açısından rapora bağlı olarak denetimli serbestlik hakkı
• 30 Mart 2020 tarihinden önce suç işleyen ÇOCUK HÜKÜMLÜLER açısından 15 yaşını dolduruncaya kadar 1 GÜN 3 GÜN, 18 yaşını dolduruncaya kadar 1 GÜN 2 GÜN sayılması
• Konutta İnfaz usulünün kapsamının genişlemesi
• Yeni İnfaz Düzenlemesi ile gelen HAFTA SONU İNFAZ, GECE İNFAZ, KONUTTA İNFAZ gibi yeni ve kapsamı genişleyen uygulamalar
• Yeni Doğum Yapan KADINLAR için 1,5 YIL erteleme hakkı
• İYİ HAL KONUSUNDA; otomatik olarak uygulana gelen iyi hal şartla tahliye usulünün kalkması ve 6 AYDA BİR iyi hal değerlendirilmesi yapılması
• İNFAZ HAKİMLİĞİNİN görev ve yetkilerinin genişletilmesi
• Bazı cezalarda yapılan ARTTIRIMLAR; Canavarca hisle işlenen yaralamanın, suç işlemek için örgüt kurmanın, tefecilik suçlarının cezalarının ciddi oranda arttırılması
• Kaçakçılık Suçunda değerin az oluşunun indirim nedeni olması gibi önemli düzenlemelerin yer aldığını belirtelim.

Hükümlü için şartla tahliyede lehe olan kanun hükmünün yani suç tarihi ya da yakalandığı tarihteki hükümlerden hangisi lehinde olacaksa onun uygulanacağını hatırlatalım.

Bunun ışında taahhüdü ihlal, sair icra mahkemesi cezaları, nafaka ödememe suçunun cezası gibi tazyik hapislerinde indirim yâ da erteleme bulunmamaktadır ve bu suçlarda şartla tahliye uygulanmayacaktır.

Ayrıca özel infaz usulleri, iyi hallilik değerlendirilmesinin izleme kurulu ile yapılması, izin, infaza ara verme, hastalık ile ilgili haklar, kütüphaneden yararlandırılma, elektronik cihazla takip gibi birçok yeni uygulamalar yanında cezaların infazı süresince verilecek kararların özellikle 01.09.2020 tarihinden itibaren İNFAZ HÂKİMLİĞİNİN yeni ve genişletilmiş görev ve yetkileri kapsamında değerlendirilecek olması ceza hukuku için önemli ve faydalı olacak yeniliklerdir. Ancak özellikle 30 Mart 2020 tarihinden önce istisna suçlar haricinde işlenen suçların şartla salıverme ve 3 yıl denetimli serbestlik uygulamasından dolayı neredeyse AFFA uğramış olması yani 10 yıl ceza alan kişinin 2 yıl hapis, 6 yıl ceza alan kişinin 3 gün hapis cezası ile serbest kalacağı uygulama biraz düşündürücüdür. Hukukçu olarak benim görüşüm kişiye karşı işlenen suçlar ile devlete karşı işlenen suçlar arasında bir ayrım yapılması, kişiye karşı işlenen suçlarda indirim yapılmaması yâ da daha az yapılması yönündedir. Devletimiz ve milletimiz için hayırlı olmasını dilerim. Sağlıcakla kalın.

Avukat Cengiz AYÖZEN

http://www.aydinyeniufuk.com.tr/yazar-yeni-infaz-duzenlemesi-2279.html